Buitengebied
Hilversum verzamelt verhalen over de plekken van betekenis in jouw wijk. Verhalen van inwoners die trots zijn op hun wijk en dat graag willen delen, zodat ze bewaard blijven voor volgende generaties. Dat doen we door het vastleggen van de verhalen en het maken van wijktentoonstellingen.
Het buitengebied van Hilversum is niet alleen een prachtige mix van bossen, heide, landgoederen en oude boerderijen, het is ook één grote tijdreis. Wandel je vandaag langs plekken als de Hoorneboegse Heide, Anna’s Hoeve, het Spanderswoud en Landgoed Zonnestraal, dan loop je als het ware door verschillende hoofdstukken uit de Hilversumse geschiedenis.
De oertijd & vroege bewoners
Duizenden jaren geleden bevolkten jagers en boeren de zandgronden rond Hilversum. Ze trokken over de hogere velden en lieten sporen na die nog altijd in het landschap zichtbaar zijn, zoals de vele grafheuvels op de heide. Oude paden, zoals de postroute van Amsterdam naar Amersfoort, liepen al vroeg dwars door wat nu het buitengebied is.
De eerste buitenplaatsen en landhuizen
In de 17e, 18e en 19e eeuw verrezen buitenplaatsen en landhuizen. Rijke Amsterdammers kwamen deze kant op om in de zomer de warmte en stank van de hoofdstad te ontvluchten. Ze lieten tuinen, waterpartijen en statige lanen aanleggen: zo ontstonden bijzondere plekken als Buitenplaats De Hoorneboeg, Monnikenberg en landgoederen waar nu nog prachtige oude bomen staan. De boeren werkten ondertussen op de arme grond, met her en der verspreid staande boerderijen, bijvoorbeeld aan de Kleine Drift en de Zuwe.
Bescherming van natuurgebieden
Tot vroeg in de 20e eeuw hoedden herders hun schapen over de Zuider- en Westerheide, en haalden boeren turf uit het natte Laarder Wasmeer. De heide dreigde te verdwijnen, maar in 1905 werd Natuurmonumenten opgericht. Steeds vaker werden stukken natuur opgekocht en beschermd. In 1932 kwam het grote Goois Natuurreservaat erbij, zodat heide, bossen en bijzondere plekken als Anna’s Hoeve behouden blijven.
Het omliggende landschap als onderdeel van de stad
In de vorige eeuw groeide Hilversum snel. Architect Dudok zag hoe belangrijk het omliggende groen was en zorgde ervoor dat plekken als het Corversbos en Spanderswoud niet volgebouwd werden. Hij liet lanen, bruggen en zichtlijnen precies zo aanleggen dat het landschap onderdeel werd van de stad, een idee dat Hilversum nog altijd uniek maakt.
Modern erfgoed en oog voor de arbeider
Het iconische Zonnestraal werd begin 20e eeuw gebouwd als sanatorium, in een strakke, lichte stijl die helemaal paste bij het geloof in frisse lucht en natuur. In de decennia erna groeide de aandacht voor natuurherstel en recreatie; het monumentale Voetstappenpad werd in 1939 uitgezet.
Een wandeling door tijdlagen
Tegenwoordig dwaal je door die eeuwenoude geschiedenis, langs monumentale boerderijen, verstilde vennetjes en statige lanen. Op veel plekken voel je verschillende tijdlagen, te herkennen aan de oude zandpaden, de buitenplaatsen, nieuwe bosaanplant én eigentijdse initiatieven voor biodiversiteit.
Het buitengebied van Hilversum is dus veel meer dan alleen groen om de stad. Hier stap je als het ware van het ene tijdperk in het andere, waar altijd weer nieuwe verhalen ontstaan.
