Zuid
Hilversum verzamelt verhalen over de plekken van betekenis in jouw wijk. Verhalen van inwoners die trots zijn op hun wijk en dat graag willen delen, zodat ze bewaard blijven voor volgende generaties. Dat doen we door het vastleggen van de verhalen en het maken van wijktentoonstellingen.
Stel je Hilversum Zuid voor, ruim tweehonderd jaar geleden: een lappendeken van akkers, heide en bossen, doorsneden door zandwegen als de Bosdrift en Eikbosserweg. Hier stonden vooral boerderijen en boswachterswoningen. De rust werd alleen verstoord door het geluid van boeren op het land en af en toe een kar die richting het veengebied van Loosdrecht hobbelde.
De grote sprong: wegen, water en spoor
In de 19e eeuw veranderde alles. Nieuwe bestrate wegen, zoals de 's-Gravelandseweg en Utrechtseweg, maakten reizen minder modderig. De Gooise Vaart (1843) zorgde voor betere aanvoer van zand en bouwmaterialen. Maar de echte doorbraak kwam met het spoor in 1874: ineens kon je vanuit Amsterdam zo naar Hilversum. Dat trok mensen én fabrieken aan. De bevolking groeide razendsnel, vooral ten zuiden van het oude centrum.
De eerste buurten: Bloemenkwartier Noord bloeit op
Rond 1890 schoten de eerste echte woonstraten uit de grond: het Bloemenkwartier Noord. Hier verrezen compacte huizen voor arbeiders, vaak met een winkeltje of werkplaats ernaast. Architecten als H.A. van Ree en E.G. Middag lieten hun sporen na met huizen vol details: bakstenen gevels, gekleurde stenen, sierlijke daklijsten en glas-in-lood. Kijk bijvoorbeeld eens naar Chrysantenstraat 58-64 of Tulpstraat 13 voor typische voorbeelden uit die tijd.
Zorg voor de buurt: ziekenhuizen en ouderenzorg
Hilversum Zuid was al vroeg een plek van zorg en samenkomst. In 1893 opende het eerste ziekenhuis van de stad aan de Koningsstraat, gevolgd door het Diaconessenhuis aan de Neuweg in 1900. Aan de Egelantierstraat kwam in 1921 een modern verzorgingshuis voor ouderen. En aan de Bosdrift vind je het Carolushuis, sinds 1926 een begrip in de wijk.
Van chaos naar karakter: plannenmakers aan het werk
De groei vroeg om structuur. Gemeentearchitect P. Andriessen ontwierp rond 1900 het eerste uitbreidingsplan, met gebogen straten en slimme dwarsverbindingen. De Woningwet van 1901 gaf een extra zetje: er kwamen sociale huurwoningen, zoals de karakteristieke complexen aan de Ericastraat, Egelantierstraat en Irisstraat. Architect E. Verschuijl bouwde hier huizen in tuindorpstijl: bakstenen onderbouw, gepleisterde gevels en Jugendstil-details. Ruimte voor een moestuin hoorde er standaard bij.
Dudok: de man die Hilversum Zuid smoel gaf
In 1915 kwam Willem Dudok, de beroemde stadsarchitect, met frisse ideeën. Hij hield van overzicht, groen en mooie zichtlijnen. Zijn plannen voor het Bloemenkwartier Zuid, Schrijverskwartier en Staatsliedenkwartier gaven de wijk een open, ruimtelijk karakter. Kenmerkend zijn de bakstenen huizen met rode pannendaken, brede plantsoenen en doordachte straatpatronen. Dudok liet zich inspireren door Engelse tuinsteden – en dat voel je nog steeds in de sfeer van de wijk.
Vandaag: een wijk vol verhalen
Wandel nu door Hilversum Zuid en je ziet het verleden overal terug. De ruime lanen met bomen, het vele groen en de afwisseling van huizen zorgen voor een prettige, samenhangende buurt. Het Bloemenkwartier is aangewezen als beschermd stadgezicht en de verhalen worden steeds meer opgetekend. Zelfs honderd jaar later zijn Dudoks ideeën nog springlevend – in het straatbeeld, de rust en de bijzondere uitstraling van de wijk.
